de Kat

Molenaar Gerbrand de Vries heeft zich dikwijls afgevraagd waarom de oostelijke waterafvoer van De Kat niet haaks op uitlaat van de molen staat, maar een wonderlijke knik heeft.

Door een eureka-moment is hij achter het raadsel gekomen. Wanneer de sloot in een rechte lijn wordt doorgetrokken, loopt het water vlak langs de noordkant van het molenlijf. Precies op de plaats waar vroeger het houten scheprad zich bevond. Daarmee is het raadsel opgelost.

Al in 1567 moet er op de plek van De Kat een molen hebben gestaan. Dat was een van de eerste bemalingen met windkracht in Noord-Holland. Vermoedelijk met behulp van een zogenaamde wipmolen.

Pas in 1860 is het scheprad vervangen door een vijzel. Met deze schroeftechniek kon meer water worden verzet en dieper worden gemalen. Pas twee jaar geleden heeft een apart elektrisch gemaal het werk van de molen overgenomen. De Kat draait nog regelmatig en levert daarmee nog steeds een bijdrage aan de waterhuishouding in de polders van Uitgeest.